Moeten baby’s zelf in slaap kunnen vallen?
Tja, een hele mooie vraag als je het mij vraagt. Want ergens is er denk ik ruis op de lijn ontstaan in babyland en ouderschap. Ergens is het kip en het ei verhaal omgedraaid. Ergens worden er dingen geroepen waardoor veel ouders, en met name moeders, onzeker worden. Ik heb het hier over dat eigenlijk heel de wereld verwacht dat kinderen en met name baby’s vanaf een maand of vijf zelf in slaap moeten vallen, en ook nog alleen op hun eigen slaapkamer. Maar is dit wel zo? Verwachten wij niet teveel van onze kinderen én de moeders? In deze blog leg ik graag mijn kijk op slapen en “alleen in slaap vallen” uit.
Standaard slaapcoaching
Laat ik voorop stellen, ik ben geen standaard slaapcoach. Ik heb geen standaard slaapcoach opleiding gedaan of ben met mensen in zee gegaan die dit al jaren doen. Waarom niet? Omdat het totaal niet bij mij paste. Ja, ik heb het overwogen. Ja ik heb mij erin verdiept, boeken gelezen, onderzoek naar gedaan. Ja, ik wilde zoveel mogelijk kennis in huis halen over slapen en hoe kinderen, in dit geval baby’s, in slaap zouden moeten vallen. Maar tijdens mijn zoektocht naar slaapcursussen en opleidingen kwam ik steeds weer op hetzelfde uit: leren een kind in een bepaald ritme te krijgen en ja je moet daar even consequent voor zijn. Voordat ik alle slaapcoaches tegen mij in het harnas jaag, ik weet zeker dat jullie met alle liefde doen wat jullie te doen hebben en dat er veel mensen zijn die daarbij geholpen zijn. Dus Keep on doing the good work, maar ik ben van mening dat er ook een hele andere manier en visie mogelijk is.
Wie heeft bedacht dat kinderen op een eigen slaapkamer in slaap moeten vallen?
Waarom moeten kinderen op een eigen slaapkamer slapen? En vanaf welke leeftijd dan wel? Waarom is het de bedoeling dat een kind van zes maanden oud al moet leren om zelf in slaap te vallen? Hoezo mag een kind niet een jaartje langer de hulp van papa of mama nodig hebben? Begrijp me niet verkeerd, als je te maken hebt met een echt slaapprobleem (en diep van binnen weet jij of er iets niet in de haak is of niet) en jouw kind het op een krijsen zet als hij of zij het bedje al ziet, dan ben ik zeker van mening dat je aan de bel moet trekken. Slaaphulp is dan een goede stap. Maar er zijn meer wegen naar Rome. Want wat maakt dat een kind een “negatieve slaapassociatie” creëert? Wat maakt dat jouw kind nog specifiek jou of een handeling van jou nodig heeft om in slaap te vallen? Wat maakt dat bij jouw kind alle alarmbellen af gaan als het moet gaan slapen en/of midden in de nacht als het wakker wordt?
Hier zit in mijn ogen een échte oorzaak onder, die opgespoord dient te worden en hier wordt vaak niet naar gekeken binnen de reguliere slaaphulp en/of standaard slaapcoaching.
Want ergens op bewust of onbewust niveau vindt jouw kind het nog spannend om zelf in slaap te vallen. Ergens op een diepere laag, vaak op onbewust niveau, denkt jouw kind nog dat het echt gevaar loopt als het gaat slapen. Jouw kind denkt dat het niet veilig is in de nacht en/of dat jij weggaat en nooit meer terug komt als hij of zij gaat slapen.
Oftewel, ergens op onbewust niveau is het slapen nog gekoppeld aan angst en/of pijn.
(In het laatste geval denk hierbij aan lichamelijke klachten zoals reflux of verborgen reflux, allergieën, darmklachten, luchtweginfecties en andere neus-, keel- en oorklachten.)
En zolang slapen nog gekoppeld is aan angst of pijn zal jouw kind er alles aan doen om jou bij zich te willen houden. En terecht, want kinderen, hoe jong of oud ze ook zijn hebben ons nodig. Ze hebben ons nodig voor warmte, liefde, geborgenheid en veiligheid en daarnaast ook voeding en aanraking. En tot slot hebben zij ons tevens nodig om te leren hun emoties en prikkels te reguleren. En hier gaat het nog vaak mis in het land der slaapcoaching.
Emoties leren reguleren, dát moeten kinderen eerst nog leren, niet slapen.
In de wereld van slaapcoaching is het idee ontstaan dat slapen een aangeleerde vaardigheid is, net zoals fietsen, zwemmen en leren lopen. Om dit te bewerkstelligen dien je je kindje slaperig, maar nog wakker in zijn of haar bedje te leggen zodat het kan leren om zelf in slaap te vallen. Maar is dat eigenlijk wel zo? En waarom dan?
Ik weet dat slapen hoort bij het leven. Wetenschap heeft uitgewezen dat wij ongeveer 1/3 van ons leven slapen. Slapen is belangrijk en we kunnen zelfs langer zonder voedsel dan zonder slaap. Oftewel; slapen is een levensbehoefte. Naast gezonde voeding en water, denk ik echt dat het belangrijk is dat wij slaap veel meer gaan waarderen in onze Westerse maatschappij en er niet meer op in gaan leveren. Maar dat terzijde.
Als slapen dan zo’n belangrijke levensbehoefte is, waarom zouden we dat dan in vredesnaam moeten leren? Eten, ademhalen en drinken hebben we ook niet hoeven leren. Van baby af aan kunnen wij dit al. Sterker nog, een baby die net geboren is heeft een reflex om zelf op de buik van de moeder omhoog te kruipen, zodat het de borst kan vinden. Hoe gaaf en magnifiek zit dat in elkaar! Het is alleen de vraag welke eisen stelt onze cultuur daarnaast nog aan eten, drinken en slapen?
Cultuur versus natuur
Onze cultuur heeft bepaald dat men dient te eten met mes en vork en al helemaal met het gereedschap in de juiste hand. Drinken is ook op een bepaalde manier bedacht, want als je jong bent mag dat met een fles, even later een rietje, en nog later graag uit een glas. Zo is het ook bij slapen. Wij hebben met elkaar bedacht dat kinderen op een aparte slaapkamer alleen in slaap moeten leren vallen en als het even kan op jonge leeftijd en nog binnen tien minuten ook.
In de natuur zie je echter maar weinig diersoorten die hun kroost direct uit het nest plaatsen om ergens anders te laten slapen. En ook bij de mens lagen vroeger broertjes en zusjes vaak op één slaapkamer, weliswaar uit ruimtegebrek, maar dat kwam wel onze behoefte aan aanraking ten goede.
Jonge kinderen hebben ons nodig
Dus laten we eens anders kijken en kijken naar hoe de natuur het heeft bedoeld. Kinderen en vooral jonge baby’s hebben ons nodig. Ze hebben ons nodig voor (borst)voeding en hebben ons nodig om kennis te leren maken met de wereld om ons heen. Vanuit veiligheid en geborgenheid kunnen zij steeds een stapje verder. Baby’s worden ineen keer blootgesteld aan van alles en nog wat als ze geboren worden en moeten nog leren om alles wat zij ervaren te reguleren. En daar hebben ze wederom jou voor nodig.
Als baby’s huilen, jengelen, ons nodig hebben, pakken wij ze van nature op. Wij houden onze kinderen dan dicht tegen ons aan, veelal tegen onze hartstreek aan. We wiegen wat, we bewegen wat, we sussen wat. We raken onze kinderen aan, strelen over de bol of de rug en kalmeren onze kinderen met onze woorden. Kortom, we helpen onze kinderen de emoties die zij ervaren te reguleren. En ritme is hierbij de sleutel. Ons hart heeft een vertrouwd ritme voor onze baby’s, immers zijn ze daar negen maanden mee opgegroeid in de baarmoeder. Aaien, strelen, wiegen en sussen zorgt voor herhaling en wederom voor een ritme, wat een gevoel van veiligheid en geborgenheid geeft.
Om een lang verhaal kort te maken is mijn pleidooi eigenlijk heel simpel; zorg eerst dat jouw kindje samen met jouw in slaap kan vallen, al dan niet met externe hulp, zodat jouw kind leert om de prikkels en emoties van overdag te reguleren en leer het daarna pas het zelf te doen.
En diep van binnen weet jij of er echt daadwerkelijk een slaapprobleem is of niet. Diep van binnen weet jij dat jij zelf ook niet fijn sliep als kind, angstig was en/of er slaapproblemen in de familielijn zitten. Diep van binnen weet je dat jouw kind, jou gewoon even nodig heeft of weet jij dat als het al maanden of jaren aanhoudt, dat er iets niet klopt.
In dat laatste geval, trek aan de bel. Schakel hulp in, ga op zoek naar de échte oorzaak onder het slaapprobleem, maar blijf ook vooral je kindje helpen om het probleem de baas te worden. Slaap samen voor zover dat goed voelt. Plaats een bedje op jouw slaapkamer zolang dat nodig is. Geloof me, een kind vertrekt echt wel weer naar zijn of haar eigen slaapkamer als het daaraan toe is. Wees er in de tussentijd voor jouw kind en stap alsjeblieft af van de Westerse overtuiging “hoe het hoort” en dat kinderen heel snel op hun eigen slaapkamer in slaap moeten vallen.
Afscheiding is de norm geworden, laten we teruggaan naar samenhorigheid
We leven op dit moment in een wereld waarin afscheiding de norm is geworden. Er vinden steeds meer medische ingrepen plaats tijdens de geboorte met alle gevolgen van dien en separatie is daar één van. Veel moeders hebben moeite om hun eigen emoties, gevoelens en prikkels te reguleren en te verwerken, omdat ook zij dit niet hebben geleerd van hun eigen moeders. Veel kinderen hebben dat dus ook.
Dus help ze een handje. Wees er voor ze en volg vooral jouw moedergevoel. Want die klopt.
Veel ouders hebben naast deze vraag ook andere slaapvragen. Bekijk ook eens mijn YouTube kanaal, waar ik slaapvragen van ouders beantwoord. Of zet gelijk de eerste goede stap in de richting en meld je aan voor de gratis mini-cursus Van Nachtbraker Naar Doorslaper! Klik hier.
Want jouw nacht bepaalt jouw dag!
Warme groet,
Silvia
Mooi geschreven, dankje!
Graag gedaan Sofie. Een fijn paasweekend! 🙂
Bedankt voor deze verfrissende kijk! Na het lezen ben ik er -als kersverse mama- van overtuigd dat dit inderdaad de meest logische en sensitieve manier is. Baby’s ‘stop’ je niet een in keurslijf met allerlei schema’s. Jouw artikel had ik echt even nodig!
Graag gedaan! En veel plezier op deze mooie reis die moederschap heet. 🙂
Wat heerlijk geschreven, exact hoe ik het ook zie… onze kleine meid is nu 8,5 maand. Ze is 4 weken te vroeg geboren, 2,5 week ziekenhuis, 4 maanden maagpijn van een verkeerd zittende sonde in ’t ziekenhuis en verborgen reflux. We zijn altijd dichtbij, vanaf dag 1 en ze slaapt nog steeds lekker bij ons in een ledikant tegen ons bed aan. Zijkant eruit en matras op dezelfde hoogte. U benoemd op bewust of onbewust niveau een koppeling met pijn of angst. Dit klinkt heel erg als haar probleem. (Ze wil niet in slaap vallen, alsof ze er bang voor is. Wordt zeker 6x per nacht wakker, meestal huilend, en slaapt ook super licht). Maar hoe kom je van deze koppeling af???
Hallo Anja,
Bedankt voor het stellen van jouw vraag. Punt 1 is, je er bewust van worden wat er allemaal aan het slapen gekoppeld kan zijn door o.a. eerdere gebeurtenissen uit het leventje van je dochter. Daarnaast kunnen ook bepaalde slaapproblemen en/of lichter slapen etc. van generatie op generatie doorgegeven worden. Om de koppeling tussen het slapen en aan de andere kant pijn en/of angst, los te kunnen laten zijn er verschillende mogelijkheden mogelijk en bepaalde therapeuten kunnen daar eventueel een handje bij helpen. Denk hierbij aan mijn online producten en diensten, het doen van een familieopstelling, een bezoek aan de osteopaat kan ook nog helpen bij fysieke klachten en daarnaast kan ook een goede hypnotherapeut, systeemtherapeut of een regressietherapeut helpen. Echter is bewustwording al een hele stap. Schrijf voor jezelf eens op wat er eigenlijk allemaal is gebeurd en hoe JIJ dat ervaren hebt. Wat waren jouw gedachten? Wat waren jouw gevoelens? Hoe heb jij het ervaren en wat heb jij gemist? Dit is namelijk ook een wisselwerking tussen jou en jouw dochter (en partner), dus besteed ook voldoende aandacht aan je eigen proces. In de tussentijd lekker nabijheid blijven bieden aan jouw dochter, lekker veel knuffelen en praat tegen je dochter over wat er allemaal gebeurd is. Vertel er steeds weer bij dat dit jouw ervaring en emoties zijn, en dat zij die lekker bij jou mag laten. Zij mag lekker kind zijn en je gaat stapjes zetten om het slapen voor haar te bevorderen. Heb ik je vraag zo voldoende beantwoord? Veel succes! Warme groet, Silvia
Mijn baby van 7 maanden valt pas in slaap als ik tegen hem aan lig, zijn handen vasthoud/ of hem zachtjes over zn wang streel. Hij heeft deze warmte/veiligheid/liefde nodig om in slaap te komen. Mijn omgeving keurt dit af en zegt dat hij in zijn eigen kamer *moet* slapen in een dicht bedje. Zijn ledikant ligt tegen ons bed aan met 1 kant open. Ik heb veel druk ervaren van de meningen van anderen. Maar ik heb op een dag besloten dat ik alleen nog maar luister naar wat mijn baby nodig heeft. Zijn bedje blijft voorlopig op onze kamer en ik blijf net zo lang samen slapen als dit nodig is. In de tussentijd probeer ik de meningen van andere van me af te laten glijden al vind ik dit soms erg moeilijk omdat ik niet altijd de confrontatie durf aan te gaan. Als moeder ben je op zoveel vlakken nog onzeker. Daar werk ik aan en ondertussen heb ik een gezonde, vrolijke baby en is onze band heel hecht. Daar haal ik mijn kracht uit.
Hallo Nieuwemama,
Bedankt voor het delen van jouw verhaal! En wat dapper dat je ervoor hebt gekozen om alleen nog maar te luisteren naar je moedergevoel. Super! En ja, soms komen we weerstand tegen. Maar weet ook dat dat vaak meer zegt over de ander dan over jou! (Heb je er wel echt last van, raakt het je, graaf dan even dieper en kijk welk punt jouw precies raakt. Vaak zit er nog een overtuiging op, die nog diep in ons verscholen zit, zoals bijvoorbeeld “ik doe het niet goed” of “ik ben dom” ik noem maar iets. Dit kun je vervolgens aankijken en loslaten, zodat je nog beter je eigen gevoel kan gaan volgen.) Vergeet ook niet dat we enorm “geconditioneerd” zijn, oftewel de oude normen en waarden vaak vanuit onze opvoeding en schoolperiode, wordt nog steeds als “normaal” bestempeld, terwijl het allang al niet meer past bij de kinderen van deze tijd. Kinderen op een aparte kamer laten slapen, is bijvoorbeeld puur biologisch gezien, niet logisch. Dat wij dat doen in Nederland is cultuur, niet natuur (en ook hier geldt weer, als dit WEL past bij jouw kindje dan helemaal prima. maar vaak doen we dingen “maar” omdat de meesten dat doen en/of we zo zijn opgevoed.) Dus mijn complimenten hoe je het doet! Je doet het goed en je bent zeker niet de enige die “anders kijkt” dan de omgeving. Bedankt voor je reactie en blijf je gevoel volgen! Warme groet, Silvia
Hoi
Mijn kindje is nu 8 weken oud. Het gaat eigenlijk wel heel goed met ons. De nachten gaan naar mijn gevoel goed. Rond 22 uur gaan we slapen en meestal wil hij 2 keer drinken in de nacht. Daarna gaat het meestal vrij vlot om terug verder te slapen. Maar hij slaapt wel bijna altijd naast me omdat we zo beiden aan de meeste slaap komen. Overdag slaapt hij ook goed, maar ik draag hem veel in de draagzak of hij valt in slaap na een voeding (ik geef borstvoeding). Als ik hem overdag neerleg in zijn bedje of park wordt hij heel snel terug wakker. In de draagzak kan hij wel makkelijk 2 uurtjes slapen.
Op zich vind ik het allemaal goed zo, maar ik vraag me wel af hoe ik hem in de toekomst kan helpen om in zijn bedje (staat bij ons in de kamer) in slaap te laten vallen. Want als ik eens eventjes weg ben, is het heel moeilijk voor mijn vriend of mijn mama om hem in slaap te krijgen. Ik moet ook terug werken in januari (enkel de voormiddag) en dan kan hij natuurlijk niet altijd in slaap gewiegd worden. Is dit iets wat je kan helpen aanleren? Of gaat dit na een tijdje vanzelf?
Heel erg bedankt!
Hoi Sien,
Bedankt voor het stellen van jouw vraag en wat fijn dat het goed gaat met jullie! 8 weken is nog erg jong, dus in eerste instantie, nog van harte gefeliciteerd en ten tweede, voorzie jouw kind nog lekker in zijn behoefte! Goed dat je er nu al over nadenkt, echter is er nog niks over te zeggen hoe het straks in januari gaat lopen. Of een kind er klaar voor is om in een eigen bedje te slapen, is per kind en situatie verschillend, ook al zeggen veel opvoedboeken dat dat vanaf 4 maanden aan te leren is. Het ligt er maar net aan hoe gevoelig jouw kindje is, of er veel gebeurd is tijdens de zwangerschap en geboorte en of er nog veel verwerkt moet worden. Dat jouw zoon jou nog veel nodig heeft op het moment is volkomen normaal en eigenlijk de eerste jaren van zijn leventje. Wel geef ik het advies om het in de gaten te houden. Als het blijft dat hij echt alleen jou wil om in slaap te vallen en zelf niet in slaap gaat vallen, dan zit er hoogstwaarschijnlijk meer onder. Om slaapproblemen voor te zijn, zou je wel al mijn gratis video + werkboekje aan kunnen vragen en kan je voor jezelf al even het één en ander de revue laten passeren. Echter, als het voor jou op dit moment allemaal goed voelt, is er geen probleem en hoeven we er geen probleem van te maken. Als je bang bent dat hij jou nodig heeft als jij weer gaat werken, zou ik vooral ook even met je eigen gevoel hierover aan de slag gaan. Zo kun je dingen voor zijn. Nu al je kind zelfstandig laten slapen is in ieder geval niet mijn advies. Heb je hier iets aan? Geniet ook vooral van de bijzondere tijd waar je nu middenin zit! Warme groet, Silvia
Prachtig geschreven.
Dankjewel voor je reactie, Sophie.